ΚΩΣΤΑΣ ΤΑΧΤΣΗΣ, ΤΑ ΡΕΣΤΑ

Πρόκειται για συλλογή διηγημάτων, οπότε το βιβλίο δεν έχει στο οπισθόφυλλο κάποια περίληψη ή παρουσίαση, αλλά αναγράφει ένα απόσπασμα από το ομώνυμο διήγημα.

Τα διηγήματα που περιέχονται στην συλλογή είναι τα εξής:

• «Τα ρέστα»
• «Ζήτημα ιδιοσυγκρασίας»
• «Ένα σύγχρονο προϊόν»
• «Ένα πλοίο στη στεριά»
• «Η μουτζούρα»
• «Το άλλοθι»
• «Ο πατέρας μου και τα παπούτσια»
• «Το κόκκινο παλτό»
• «Μια διπλωματική ιστορία»
• «Τα παπούτσια κι εγώ»
• «Λίγες πένες για το Στρατό Σωτηρίας»
• «Η πρώτη εικόνα»

Όλα τα διηγήματα παίζουν με την ιδέα της αυτοβιογραφίας, έχοντας αυτοβιογραφικά και μυθοπλαστικά στοιχεία ταυτόχρονα.

Σε μερικά από τα διηγήματα, ο αφηγητής είναι πρωτοπρόσωπος, σε άλλα τριτοπρόσωπος, κυρίως με εσωτερική οπτική γωνία, ενώ στο μεγαλύτερο τμήμα του πρώτου διηγήματος υπάρχει αφήγηση δεύτερου προσώπου, με μόνο το τελευταίο τμήμα, με τα σχόλια του ενήλικα πια αφηγητή, σε τρίτο πρόσωπο.

Η διάταξη των διηγημάτων ακολουθεί σε γενικές γραμμές μια χρονολογική σειρά, από το μικρό παιδί και τα σχολικά χρόνια ως την εφηβεία, κι από εκεί στις σπουδές, στην φοιτητική ζωή και στην ενηλικίωση. Για αυτό, αν και οι λεπτομέρειες της ζωής του κάθε αφηγηματικού «εγώ» διαφέρουν, εύκολα συμπεραίνεται από τον αναγνώστη ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο ουσιαστικά μέσα από διάφορες μεταμφιέσεις.

Σε κάποια από αυτά μάλιστα, ο αφηγητής/συγγραφέας καταργεί τα αφηγηματικά όρια και απευθύνεται, αυτοψυχαναλυόμενος, κατευθείαν στον αναγνώστη.

Όλα τα διηγήματα αφορούν υποσυνείδητα καθοριστικές στιγμές στην ζωή ενός ανθρώπου ο οποίος μεγαλώνει και ενηλικιώνεται κατά το διάστημα από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έως και την έλευση της δικτατορίας.

Η κύρια θεματική όλων, λιγότερο ή περισσότερο, σχετίζεται με την έκφραση της σεξουαλικότητας και του φύλου.

Συγκεκριμένα διηγήματα καταπιάνονται και με άλλα θέματα. Το διήγημα «Τα παπούτσια κι εγώ» αφορά την σχέση ενός Έλληνα κατοίκου του εξωτερικού με την ελληνικότητα και τα τρέχοντα στην Ελλάδα. Το «Λίγες πένες για το Στρατό Σωτηρίας» στηλιτεύει με ωμό και κυνικό τρόπο την υποκρισία μιας εξωτερικά ηθικολογικής κοινωνίας. Μερικά διηγήματα, συγκεκριμένα το τελευταίο τμήμα του «Άλλοθι», το οποίο διαδραματίζεται χρόνια μετά το κύριο μέρος της υπόθεσης, το «Μια διπλωματική ιστορία» και το «Λίγες πένες για το Στρατό Σωτηρίας» αφορούν το κρύψιμο των ιδιαιτεροτήτων. Το διήγημα «Το κόκκινο παλτό» αφηγείται την πρώτη επαφή του αφηγητή με την λογοτεχνία, αλλά και με το ψέμα.

Δυστυχώς, υπάρχει και μισογυνισμός, ιδιαίτερα φανερός στο διήγημα «Πρώτη εικόνα».

Τα  διηγήματα είναι γραμμένα σε απλή, προφορική γλώσσα με διάσπαρτες λέξεις διαλεκτικές και της αργκό.

Το παιχνίδι μεταξύ αυτοβιογραφίας και μυθοπλασίας, ο θραυσματικός χαρακτήρας των διηγημάτων, η θεματική απλότητά τους και η προφορικότητα της γλώσσας τους προσδίδουν μοντερνιστικό χαρακτήρα.

Το βιβλίο περιέχει και σημειώσεις του επιμελητή, με περισσότερο φιλολογική αξία, σχετικά με την ιστορία των δημοσιεύσεων των διηγημάτων της συγκεκριμένης συλλογής, αλλά και ένα πραγματικά ενδιαφέρον επίμετρο, με ανάλυση των αφηγηματικών και ψυχολογικών μοτίβων τα οποία κυριαρχούν στα διηγήματα και την σύνδεσή τους με την εποχή κατά την οποία γράφηκαν.

Προσωπικά, το αγαπημένο μου από την συλλογή διήγημα είναι το ομώνυμο, «Τα ρέστα», διότι είναι το πιο συναισθηματικό. Τα άλλα τα βρίσκω, αν και ενδιαφέροντα, κάπως απόμακρα, με μια, σκόπιμη προφανώς, επιφανειακότητα.

Βρίσκω επίσης ενδιαφέρουσα και ελκυστική την απόδοση καιρών περασμένων, ιδίως στα διηγήματα τα οποία διαδραματίζονται κατά την παιδική ηλικία του αφηγητή. Απεικονίζονται οι λαϊκές κατοικίες, τα τραγούδια της μόδας, τα τραγούδια που μάθαιναν στα παιδιά, γενικά τα ήθη και οι συνήθειες της εποχής.

Η συλλογή αυτή συστήνεται στους αναγνώστες που αγαπούν την σύγχρονη κλασσική λογοτεχνία με ψυχολογικές αποχρώσεις.

Βαθμολογία: 9/10

Τίτλος βιβλίου: Τα ρέστα

Συγγραφέας: Κώστας Ταχτσής

Επιμέλεια-Επίμετρο: Δημήτρης Παπανικολάου

Εκδόσεις Ψυχογιός

Αριθμός σελίδων: 200